Zuzana Čaputová i jej prezydentura na Słowacji w latach 2019-2024
2024, 2024, Numer 1
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Klasyfikacja
Język publikacji
Abstrakt
Każda głowa państwa tworzy swój własny styl przywództwa politycznego. Wpływ Zuzany Čaputovej na słowacką politykę stał się obiektem analiz i uznany został za swoisty fenomen w państwach Europy Środkowo-Wschodniej. Jej działania mobilizowały Słowaków w kierunku modernizacji i europeizacji. Prawie natychmiast po wygranych wyborach, Čaputová stała się również słowackim symbolem demokracji. Z drugiej strony, brak poparcia politycznego partii słowackich, polityczne problemy oraz styl rządzenia wielu polityków w Bratysławie niweczył jej starania i uniemożliwiał demokratyczne zmiany wewnątrz państwa. Jej podejście do wielu problemów, promowane wartości i tworzenie wysokich standardów etycznych w rozwiązywaniu politycznych sporów nie zdołały zmusić polityków słowackich do poprawy jakości debaty publicznej w tym kraju. Aczkolwiek, fenomen słowackiej prezydentury Čaputovej zachęca do analiz i pytań o nowoczesne przywództwo polityczne i problemy, jakie stoją na drodze współczesnych demokracji w populistycznych czasach.<br>Iwona Jakimowicz-Pisarska – dr hab., prof. AMW. Od 2005 roku zatrudniona w Katedrze Stosunków Międzynarodowych na Wydziale Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni. Zajmuje się zawodowo zagadnieniami funkcjonowania państw europejskich, migracją oraz polityczną rolą kobiet w państwach UE. W 2023 roku wspólnie z prof. Moniką Banaś wydały pod swoją redakcją książkę Kobiety w polityce.
Słowa kluczowe:
T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE
APPLEBAUM Anne (2019), Jak wyjść z bagna populizmu? Odpowiedź na Słowacji, „Gazeta Wyborcza”, 17.10.2019.
BAYER Lili (2023), Slovakia risks succumbing to Russian disinformation, president warns, “Politico”, https://www.politico.eu/article/eu-risks-losing-slovakia-russia-disinformation-president- zuzana-caputova/ (03.06.2023).
BELEJ MAJERČÍNOVÁ Adriána (2023), Čo znamená koniec Čaputovej éry? Špekuluje sa o prvých menách. Lídri jej ďakujú, Smer vyťahuje plán mimovládok, https://spravy.pravda.sk/domace/clanok/671954-co-znamena-koniec-caputovej-ery-lidri-jej-dakuju-smer-vytahujeplan- mimovladok/ (20.06.2023).
BUKALSKA Patrycja (2023), Co się dzieje ze Słowacją. Wywiad z Michalem Vašečką, „Tygodnik Powszechny”, nr 28.
CSAKY Zselyke, ROMCISC Gergely (2018), Slovakia and the coming post-Fico era, “New Eastern Europe”, https://neweasterneurope.eu/2018/08/27/slovakia-coming-post-fico-era/ (27.08.2018).
ČAPUTOVÁ NEGATIVNÍ, covid se zatím neprokázal. V karanténě zůstane, počká na další test (2020), https://www.lidovky.cz/svet/u-caputove-se-koronavirus-neprokazal-slovenskaprezidentka-dal-zustava-v-karantene.A200625_224934_ln_zahranici_ele (25.06.2020).
ČAPUTOVÁ ŘEKLA, že verbální útoky na svou osobu zohledňuje při rozhodování o opětovné kandidatuře (2023), „Denník N” 28. května 2023, https://dennikn.cz/minuta/1157869/ (28.04.2023).
ČAPUTOVÁ Zuzana (2022), To Russian soldiers and their commanders, to all concerned…, https://www. youtube.com/watch?v=wGes3VZfUL4 (26.04.2022).
DEBNГЃR JГЎn, PETROVIДЊ JГЎn (2022), Pri streДѕbe v centre Bratislavy priЕЎli o Еѕivot dvaja Дѕudia, https:// www.aktuality.sk/clanok/zYy2ckk/pri-strelbe-v-centre-bratislavy-prisli-o-zivot-dvajaludia/ (12.10.2022).
DĘBIEC Krzysztof, GNIAZDOWSKI Mateusz (2020), Słowacja: koniec rządów Smeru, triumf Igora Matoviča, "Analizy", Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-03-02/slowacja-koniec-rzadow-smeru-tryumf-igora-matovica (02.03.2020).
DĘBIEC Krzysztof (2021), Słowacja na skraju katastrofy zdrowotnej i kryzysu rządowego, "Analizy", Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2021-03-03/slowacja-na-skraju-katastrofy-zdrowotnej-i-kryzysu-rzadowego (03.03.2021).
DĘBIEC Krzysztof (2022), Słowacja: strategiczne dylematy po rosyjskiej inwazji na Ukrainę, „Komentarze OSW”, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2022-05-10/slowacja-strategiczne-dylematy-po-rosyjskiej-inwazji-na (10.05.2022).
DĘBIEC Krzysztof (2023a), Rząd techniczny Ódora na Słowacji: cisza przed wyborczą burzą, "Analizy", Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2023-05-16/rzad-techniczny-odora-na-slowacji-cisza-przed-wyborcza-burza (16.05.2023).
DĘBIEC Krzysztof (2023), Słowacja: rezygnacja prezydent Čaputovej z ubiegania się o reelekcję, "Analizy", Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2023-06-21/slowacja-rezygnacja-prezydent-caputovej-z-ubiegania-sie-oreelekcje (21.06.2023).
FILO Jakub, KOVAČIČ HANZELOVÁ Zuzana (2022), Útočník zastrelil v Bratislave dvoch ľudí. Zvažuje sa aj nenávistný motív, “SME Domov” 12.10.2022, https://domov.sme.sk/c/23032145/strelba-bratislava-zamocka.html (13.10.2022).
GLOBSEC (2022) GLOBSEC Trends 2022. Slovakia, https://www.globsec.org/sites/default/files/2022-11/GLOBSEC%20Trends%202022%20Slovakia_0.pdf (13.06.2023).
GRZESICZAK Łukasz (2019), Pierwsza kobieta na czele Słowacji. Nieznana do niedawna Zuzana Czaputowa zdobyła ok. 60 proc. głosów w wyborach prezydenckich, „Gazeta Wyborcza”, 31.03.2019.
HUDEC Michal (2022), Most Slovaks want Russia to win Ukraine war, “Euractiv”, https://www.euractiv. com/section/politics/short_news/most-slovaks-want-russia-to-win-ukraine-war/ (15.09.2022).
KIŠŠOVÁ Katarína (2019), Politika je pánsky klub. Muži medzi seba ženy nepúšťajú a nemusí to zmeniť ani Čaputová, https://tvnoviny.sk/domace/clanok/96908-politika-je-pansky-klub-muzi-medzi- seba-zeny-nepustaju-a-nemusi-to-zmenit-ani-caputova (31.03.2019).
KLINGERT Liv (2021), Female leaders call for ending violence against girls and women in Afghanistan, “Politico”, https://www.politico.eu/article/female-leaders-equal-rights-ending-violence-against- girls-women-afghanistan-kabul/ (03.09.2021).
KOSATÍK Pavel (2021), Slovensko 30 let poté, Praha.
KOSATÍK Pavel (2023), Slovenské století, Praha.
LEPIARZ Jacek (2021), Čaputová w „Spieglu” za zasadą „pieniądze za praworządność”, „Deutsche Welle” 27.02.2021, https://www.dw.com/pl/%C4%8Daputov%C3%A1-w-spieglu-za-zasad%C4%85-pieni%C4%85dze-za-praworz%C4%85dno%C5%9B%C4%87/a-56722568 (27.02.2021).
LUBICZ MISZEWSKI Michał, MARUŠIAK Juraj (2022), Skutki społeczne pandemii COVID-19 w Republice Słowackiej, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”, nr 20(2022), z. 3. DOI: 10.36874/RIESW.2022.3.3
MIKUŠOVIČ Dušan, KEREKES Daniel, ČOREJ Tomáš (2023), Zuzana Čaputová potvrdila, že už nebude kandidovať. Nemám dosť síl, vyhlásila, „Denník N” 20.06.2023, https://dennikn.sk/3424457/prezidentka-potvrdila-ze-uz-nebude-kandidovat-nemam-dost-sil-na-dalsi-mandat-vyhlasila/ (21.06.2023).
MUZIKÁROVÁ Soňa (2023), Why some EU countries in the east are still pro-Russia, “Aljazeera”, https:// www.aljazeera.com/opinions/2023/2/6/why-some-eu-countries-still-harbour-pro-russian-sentiments (06.02.2023).
PEŠEKOVÁ Kamila (2023), Čaputová skončí. Zmobilizuje to ty, kteří chtějí udržet Slovensko na jeho dosavadní cestě?, https://www.lidovky.cz/nazory/zuzana-caputova-slovensko-prezidentka.A230621_192405_ln_nazory_hud (21.06.2023).
PYKA Aleksandra (2022), Wschód porwany albo tragedia Słowacji w brudnych łapach Rosji, „Krytyka Polityczna”, 17.03.2022.
PYKA Aleksandra (2023), Zuzana Čaputová ma dość. Prezydentka Słowacji nie wystartuje w kolejnych wyborach, „Krytyka Polityczna”, 21.06.2023.
SVOBODOVÁ Ivana (2022), Stavidla jsou otevřená a puška dole ze stĕny, „Respekt”, nr 42, 17-23.10.2022.
ŠIMEČKA Martin M. (2021), Kiedy „zwyczajni ludzie” zostają posłami lub ministrami, powstaje chaos. Następny etap to tyrania, „Gazeta Wyborcza”, 10.07.2021.
SLOVENŠTÍ POLITICI odsuzují dvojnásobnou vraždu namířenou proti LGBT+ (2022), https://ct24.ceskatelevize.cz/svet/3535956-utok-v-bratislave-byl-zrejme-namireny-proti-lgbt-a-take-dlouho-planovany-uvedl (15.07.2023).
SLOVAK PRESIDENT calls on Russian troops to “end this terrible war” (2022), SME “The Slovak Spectator”, https://spectator.sme.sk/c/22895259/slovak-president-calls-on-russian-troops-to-end-this-terrible-war.html (24.04.2022).
TABERY Erik (2023), Čaputová si prošla peklem. Útočili na její dceru, řvali jí pod okny, popisuje Tabery, „Hospodářké Noviny” 23.06.2023, https://zahranicni.hn.cz/c1-67218850-caputova-si-prosla-peklem-utocili-na-jeji-dceru-rvali-ji-pod-okny-popisuje-tabery (26.06.2023).
TÓDOVÁ Monika (2023a), Prezidentka Čaputová: Útoky opozície sú nepekné, ale dá sa to rozdýchať, v slušnosti nesmieme poľaviť, „Denník N” 22.04.2023, https://dennikn.sk/3338174/prezidentka-caputova-utoky-opozicie-su-nepekne-ale-da-sa-to-rozdychat-v-slusnosti-nesmieme-polavit/ (23.04.2023).
TÓDOVÁ Monika (2023b), Ako zachrániť demokraciu: o rozhodnutí prezidentky, násilí Borisa Kollára aj o kandidátke Smeru, „Denník N”, https://www.youtube.com/watch?v=XkpMjw-LINw&t=4544s (22.06.2023).
ÚTOKY NA ČAPUTOVOU přebily dno, na jaké jsme byli na Slovensku zvyklí, říká o jejím rozhodnutí expert (2023), „Rozhovor iRozhlast” 20. června 2023, https://www.irozhlas.cz/zpravy-svet/zuzana-caputova-slovensko-prezidentka-bratislava_2306202053_bko (20.06.2023).
VALACHYOVÁ Kristina (2022), Útoky na Zuzanu Čaputovou i její rodinu. Prezidentka by se nemusela míchat do všeho, zní od manželky Igora Matoviče, https://www.lp-life.cz/utoky-na-zuzanu-caputovou-pani-prezidentka-se-nemusela-michat-do-vseho (01.07.2022).
VILČEK Ivan (2022), Heger ani po vraždě v Bratislavě nemluví o LGBTI, na sociální síti to schytal, https://www.novinky.cz/clanek/zahranicni-heger-ani-po-vrazde-v-bratislave-nemluvi-o-lgbti-na-socialni-siti-to-poradne-schytal-40411519 (13.10.2022).
WOLSKA Anna (2020), Słowacja: Nowy rząd mimo pandemii koronawirusa, „Euractiv”, https://www.euractiv.pl/section/demokracja/news/slowacja-nowy-rzad-mimo-pandemii-koronawirusa/ (21.03.2020).
ZUZANA ČAPUTOVÁ URGES EU LEADERS and citizens to defend democracy and its fundamental values (2022), “Europe Daily Bulletin”, no. 13046, https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/13046/9 (20.10.2022).
Inne artykuły z tego numeru
- Open accessUnia EuropejskaUEkraje Grupy WyszehradzkiejV4konkurencyjność technologicznaprzemysł 4.0przetwórstwo przemysłowe
Konkurencyjność technologiczna przetwórstwa przemysłowego krajów Grupy Wyszehradzkiej: główne tendencje w latach 2011–2021
- Open accessUnia Europejska(UE)dezinformacjaunijny system zwalczania dezinformacjifact-checkerzywyzwaniarekomendacjesamoregulacjamiękkie rozwiązaniakoordynacjawywiad pogłębiony
Rekomendacje fact-checkerów dotyczące unijnego systemu zwalczania dezinformacji
- Open accessUnia EuropejskaUEpodejście genderowerówność płciArktykazmiany klimatupolityka UE wobec Arktyki
Równość płci w polityce Unii Europejskiej wobec Arktyki
Podobne publikacje
- Open accessUnia EuropejskaUEkraje Grupy WyszehradzkiejV4konkurencyjność technologicznaprzemysł 4.0przetwórstwo przemysłowe
Konkurencyjność technologiczna przetwórstwa przemysłowego krajów Grupy Wyszehradzkiej: główne tendencje w latach 2011–2021
- Open accessUnia Europejska(UE)dezinformacjaunijny system zwalczania dezinformacjifact-checkerzywyzwaniarekomendacjesamoregulacjamiękkie rozwiązaniakoordynacjawywiad pogłębiony
Rekomendacje fact-checkerów dotyczące unijnego systemu zwalczania dezinformacji
- Open accessUnia EuropejskaUEpodejście genderowerówność płciArktykazmiany klimatupolityka UE wobec Arktyki
Równość płci w polityce Unii Europejskiej wobec Arktyki