Rola polityki makroregionalnej UE we wspieraniu konkurencyjności regionu Morza Bałtyckiego. Analiza ram politycznych
2025, 2025, Numer 2
Data publikacji
Data otrzymania
Data akceptacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Klasyfikacja
Język publikacji
Abstrakt
W artykule przedstawiono analizę polityki makroregionalnej UE, określającej ramy wspierające konkurencyjność i zrównoważony rozwój. Jako studium przypadku wykorzystano region Morza Bałtyckiego (BSR) – obszar, w którym wdrożono pierwszą makro-strategię UE w 2009 roku. Koncentrując się na wskazanym w strategii celu "zwiększenie dobrobytu", autorka bada zmiany w polityce, które doprowadziły do przyjęcia Planu Działań EUSBSR w 2021 roku. Na podstawie analizy jakościowej dokumentów UE i potencjału instytucjonalnego BSR zweryfikowano dwie hipotezy: (1) podejście BSR do konkurencyjności ewoluowało w kierunku proaktywnego, holistycznego i opartego na zrównoważonym rozwoju; (2) zmiana ta jest zgodna z kontekstem politycznym UE, dojrzałością EUSBSR i rozwojem społeczno-gospodarczym regionu. Badanie pokazuje, że ramy makroregionalne skutecznie integrują różne podejścia do konkurencyjności, stanowiąc obiecujące narzędzie wspierające konkurencyjność w UE.
Słowa kluczowe:
T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE
AIGINGER Karl (2021), European competitiveness and sustainable development – A policy-oriented response to 'Rethinking the role of the EU in enhancing European competitiveness', “Competitiveness Review”, vol. 31, no. 5. DOI: 10.1108/CR-03-2021-0039
AIGINGER Karl, BÄRETHALER-SIEBER Susanne, VOGEL Johanna (2013), Competitiveness under new perspectives, “WWWforEurope Working Paper”, no. 44. DOI: 10.13140/RG.2.1.1003.1525
ANDRONICEANU Ane-Mari, KINNUNEN Jani, GEORGESCU Irina, ANDRONICEANU Armenia. (2020), A Multidimensional Approach to Competitiveness, Innovation and Well-Being in the EU Using Canonical Correlation Analysis, “Journal of Competitiveness”, vol. 12, issue 4. DOI: 10.7441/joc.2020.04.01
BRISTOW Gillian (2005), Everyone’s a ‘winner’: problematising the discourse of regional competitiveness, “Journal of Economic Geography”, vol. 5. DOI: 10.1093/jeg/lbh063
CZARNECKA-GALLAS Marta (2019), Strategia Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego – udany eksperyment polityki makroregionalnej Unii Europejskiej?, „Samorząd Pomorza. Zeszyty Problemowe”, no. 7.
EUROPEAN COMMISSION (1993), Growth, competitiveness, employment – The challenges and ways forward into the 21st century - White Paper, COM (93) 700 final, Brussels, 05.12.1993.
EUROPEAN COMMISSION (2004), Commission Communication - Third progress report on economic and social cohesion: A New Partnership for Cohesion: Convergence, Competitiveness and Cooperation, COM(2004)107 final, Brussels, 18.02.2004.
EUROPEAN COMMISSION (2009a), Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions concerning the European Union Strategy for the Baltic Sea Region, COM (2009) 248 final, Brussels, 10.06.2009.
EUROPEAN COMMISSION (2009b), Commission staff working document: European Union Strategy for the Baltic Sea Region: Action plan, SEC(2009) 712, Brussels, 10.06.2009.
EUROPEAN COMMISSION (2010), Communication from the Commission: EUROPE 2020 – A strategy for smart, sustainable and inclusive growth, COM (2010) 2020 final, Brussels, 3.03.2010.
EUROPEAN COMMISSION (2021a), Commission staff working document: EU Strategy for the Baltic Sea Region: Action plan [COM(2009)248 final]. Revised Action Plan replacing the Action Plan of 17 March 2017 - SWD(2017) 118 final, SWD(2021) 24 final, Brussels, 15.02.2021.
EUROPEAN COMMISSION (2021b), New EUSBSR Action Plan focused on recovery, https://ec.europa.eu/newsroom/regio/items/710518/en (22.04.2021).
EUROPEAN COMMISSION (2022), Commission suspends cross-border cooperation and transnational cooperation with Russia and Belarus, Press release, Brussels, https://enlargement.ec.europa.eu/news/commission-suspends-cross-border-cooperation-and-transnational-cooperation-russia-and-belarus-2022-03-04_en (04.03.2022).
EUROPEAN PARLIAMENT (2000), Lisbon European Council. Presidency Conclusions: 23 and 24 March 2000, https://www.europarl.europa.eu/summits/lis1_en.htm (20.10.2024).
EUROPEAN PARLIAMENT (2022), An EU Strategy for the Baltic Sea Region (EUSBSR), Briefing, European Parliamentary Research Service, PE 733.703, October 2022.
EUROSTAT database (WWW), https://ec.europa.eu/eurostat (12.10.2024).
EUSBSR website (WWW), http://www.eusbsr.eu/about (10.10.2024).
GARDINER Ben, MARTIN Ron, TYLER Peter (2004), Competitiveness, Productivity and Economic Growth across the European Regions, “Regional Studies”, vol. 38(9). DOI: 10.1080/0034340042000292638
GÄNZLE Stefan (2018), ‘Experimental Union’ and Baltic Sea cooperation: the case of the European Union’s Strategy for the Baltic Sea Region (EUSBSR), “Regional Studies, Regional Science”, vol. 5, no. 1. DOI: 10.1080/21681376.2018.1532315
KETELS Christian, PORTER Michael E. (2021), Rethinking the role of the EU in enhancing European competitiveness, “Competitiveness Review”, vol. 31, no. 2. DOI: 10.1108/CR-08-2020-0100
KRUGMAN Paul (1994), Competitiveness: A Dangerous Obsession, “Foreign Affairs”, vol. 73, issue 2.
LIAKOPOULOS Dimitris (2018), The macro-regional strategies of the European Union: Between European territorial cooperation and multi-level governance, “Acta Universitatis Danubius. Relationes Internationales”, vol. 11, no. 2.
LUCIAN Paul (2015), From The Lisbon Strategy To Europe 2020, “Studies in Business & Economics”, vol. 10(2).
MEYER-STAMER Jörg (2016), Systematic Competitiveness and Local Economic Development, in: Shamim Bodhanya (ed.), Large Scale Systemic Change: Theories, Modelling and Practices, Nova Science, UK.
NORTH Douglass (1990), Institutions, Institutional Change and Economic Performance, New York.
PALMOWSKI Tadeusz (2021), The European Union Strategy for the Baltic Sea Region and accomplishments, “Baltic Region”, vol. 13(1). DOI: 10.5922/2079-8555-2021-1-8
PERRONS Diane (2012), Regional performance and inequality: linking economic and social development through a functional approach, “Cambridge Journal of Regions, Economy and Society”, vol. 5(1). DOI: 10.1093/cjres/rsr033
PORTER Michael E. (1985), The Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance, New York.
PORTER Michael E. (1998a), Clusters and the New Economics of Competition, “Harvard Business Review”, vol. 76, no. 6.
PORTER Michael E. (1998b), The Competitive Advantage of Nations, New York.
RODRIGUEZ-POSE Andrés (2013), Do institutions matter for regional development?, “Regional Studies”, vol. 47, no. 7, http://dx.doi.org/10.1080/00343404.2012.748978
SŁOMCZYŃSKA Irma (2014), Strategie makroregionalne Unii Europejskiej jako instrument zarządzania wielopoziomowego, „Zeszyty Natolińskie”, no. 60.
STORPER Michael (2005), Society, community and economic development, “Studies in Comparative International Development”, vol. 39, no. 4. DOI: 10.1007/BF02686164
STREECK Wolfgang (1991), On the institutional conditions of diversified quality production, in: Egon Matzner, Wolfgang Streeck (eds), Beyond Keynesianism: Socioeconomics of production and full employment, Aldershot.
SZEJGIEC-KOLENDA Barbara, DUMA Patryk (2020), Trade linkages within the Baltic Sea region – towards regional integration, “Przegląd Geograficzny”, vol. 92, no. 4. DOI: 10.7163/PrzG.2020.4.8
SZULC Marta (2020), European Union Strategy for the Baltic Sea Region and EU macro-regional approach – the analysis of ten years of the strategy implementation, “Przegląd Europejski”, vol. 2020, no. 3. DOI: 10.31338/1641-2478pe.3.20.2
TALAR Sylwia (2016), Konkurencyjność jako cel polityki Unii Europejskiej, in: A. Grynia (ed.), Czynniki ograniczające oraz poprawiające konkurencyjność nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej, Wilno.
TABELLINI Guido, WYPLOSZ Charles (2006), Supply-side reforms in Europe: Can the Lisbon Strategy be repaired?, „Swedish Economic Policy Review”, vol. 13(1).
TAUSCH Arno (2009), Titanic 2010? The European Union and its Failed Lisbon Strategy, New York.
VOINESCU Razvan, MOISOIU Cristian (2015), Competitiveness, Theoretical and Policy Approaches. Towards a More Competitive EU, “Procedia Economics and Finance”, vol. 22. DOI: 10.1016/S2212-5671(15)00248-8
YIN Robert K. (2009), Case Study Research: Design and Methods, 4th edition, Sage Publications.
Inne artykuły z tego numeru
- Open accessUnia EuropejskaZielony Ładpolityka gospodarczademokracjaekonomia polityczna
Wpływ Europejskiego Zielonego Ładu na liberalną demokrację: spojrzenie przez pryzmat książki Hayeka "Droga do Zniewolenia"
- Open accessdyplomacja gospodarczadyplomacja handlowapromocja eksportuorganizacja dyplomacji gospodarczej w Polscebiznes
Ewolucja modelu polskiej dyplomacji gospodarczej na początku XXI wieku
- Open accessEU Pilotskarga o naruszenie traktatówKomisja Europejskaegzekwowanie prawa
Wzlot i upadek platformy EU Pilot – instrumentu współpracy i dialogu
Podobne publikacje
- Open accessUnia EuropejskaZielony Ładpolityka gospodarczademokracjaekonomia polityczna
Wpływ Europejskiego Zielonego Ładu na liberalną demokrację: spojrzenie przez pryzmat książki Hayeka "Droga do Zniewolenia"
- Open accessdyplomacja gospodarczadyplomacja handlowapromocja eksportuorganizacja dyplomacji gospodarczej w Polscebiznes
Ewolucja modelu polskiej dyplomacji gospodarczej na początku XXI wieku
- Open accessEU Pilotskarga o naruszenie traktatówKomisja Europejskaegzekwowanie prawa
Wzlot i upadek platformy EU Pilot – instrumentu współpracy i dialogu