Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski

Jedność w różnorodności a regulacje państw Unii Europejskiej dotyczące praw osób LGBT

2022, 2022, Numer 2


Data publikacji

30.08.2022

Model publikowania

-

Rodzaj licencji

-

Dziedzina

-

Dyscyplina

-

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 224 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:356

Liczba pobrań:76

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie różnic dotyczących regulacji praw osób LGBT w państwach należących do Unii Europejskiej. Dokonano porównania ewolucji przepisów prawnych w poszczególnych państwach członkowskich. W rozważaniach ujęte zostały także daty przystąpienia danego państwa do Wspólnoty Europejskiej/Unii Europejskiej oraz regulacji podjętych wobec społeczności LGBT. Kwestie te należy uznać za istotne, biorąc pod uwagę kryteria kopenhaskie, które dane państwo musiało spełnić, przystępując do UE. W badaniu zadano pytanie, czy i w jakim tempie regulacje dotyczące związków partnerskich korespondowały w poszczególnych państwach z wprowadzeniem pozostałych postulatów dotyczących społeczności LGBT. Zwrócono uwagę na wątek związany z datą przystąpienia państw członkowskich do Unii Europejskiej. W kontekście dyskursu społeczno-politycznego w Polsce, dotyczącego konsekwencji takich regulacji, przeanalizowano regulacje w państwach, które razem z Polską wstąpiły do UE w 2004 roku. Główną hipotezą jest, że przyjęcie regulacji dotyczących małżeństw jednopłciowych w UE nie jest koniecznym następstwem wcześniejszego zalegalizowania jednopłciowych związków partnerskich. Wprowadzeniem do analizy jest przedstawienie kryteriów kopenhaskich, czyli wytycznych otwierających drogę do wstąpienia w struktury Unii Europejskiej, a także międzynarodowych postulatów społeczności LGBT. Biorąc pod uwagę dynamikę wprowadzanych regulacji w Europie i na świecie oraz jednocześnie, traktowanie ich w Polsce nadal w kategoriach kontrowersyjnych, wybrano te najczęściej dyskutowane wątki. Należą do nich jednopłciowe związki partnerskie i małżeństwa oraz adopcja dzieci przez pary homoseksualne.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

ABRAMOWICZ Marta, BRATKIEWICZ Agnieszka (2005), Jestem gejem. Jestem lesbijką. Komu mogę o tym powiedzieć?, Warszawa.

ARROYO Christopher (2017), Kant's Ethics and The Same-Sex Marriage Debate - An Introduction, Springer, Providence. https://doi.org/10.1007/978-3-319-55733-5

BADGETT Lee M. V. (2009), When gay people get married, New York University Press.

BARCIK Jacek (2018), Wielopoziomowy konstytucjonalizm Unii Europejskiej a stosowanie praw podstawowych, "Przegląd Europejski", nr 2, https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.0789

CZARNECKI Greg (2008), Sytuacja osób LGBT w Polsce. Raport z analizy sytuacji społecznej, w: Polski Raport Social Watch 2008. Czas na prawa, Warszawa.

DE FILIPPIS Joseph N., YARBROUGH Michael W., JONES Angela (2018), Queer activism after marriage equality, Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315151090

DIGOIX Marie (2020), Same-Sex Families and Legal Recognition in Europe, "European Studies of Population", nr 24. https://doi.org/10.1007/978-3-030-37054-1

DYREKTYWA Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy, Dz. U. UE L 303, 02.12.2000.

EUROBAROMETER (2019), Dyskryminacja w Unii Europejskiej, https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2251 (11.12.2021).

EUROPEAN UNION AGENCY FOR FUNDAMENTAL RIGHTS (2016), Professionally speaking: challenges to achieving equality for LGBT people. Research Report, Luxembourg.

GEORGE Marie-Amelie (2021), Expanding LGBT, "Florida Law Review", vol. 73, issue 2.

GIBBS Graham (2011), Analizowanie danych jakościowych, Warszawa.

GOSK Patrycja (2021), Parlament Europejski jest za uznaniem w całej UE małżeństw jednopłciowych i związków partnerskich, "Euractiv", https://www.euractiv.pl/section/instytucje-ue/news/ parlament-europejski-opowiada-sie-za-uznaniem-w-calej-ue-malzenstw-jednoplciowych-i-zwiazkow-partnerskich/ (14.09.2021).

GUASTI Petra (2021), Same Same, but Different: Domestic Conditions of Illiberal Backlash Against Universal Rights in the Czech Republic and Slovakia, in: A. Lorenz, L.H. Anders (eds), Illiberal Trends and Anti-EU Politics in East Central Europe, Palgrave MacMillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-54674-8_8

HALL Dorota (2020), Postawy wobec gejów i lesbijek - Polska w kontekście europejskim, w: P.B. Sztabiński, D. Przybysz, F. Sztabiński (red.), Polska-Europa. Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego 2002-2018/19, Warszawa.

HAŃDEREK Joanna, ZAWADZKA Katarzyna (2022), Idea równości dla społeczności LGBT w kontekście praw człowieka, "Analiza i Egzystencja", nr 57. https://doi.org/10.18276/aie.2022.57-05

HORBACZEWSKI Robert (2021), Małopolska powołuje pełnomocnika i radę ds. równego traktowania, inne województwa trwają przy uchwałach anty LGBT, https://www.prawo.pl/samorzad/uchwaly¬-anty-lgbt-a-unijne-dotacje,510093.html (15.09.2021).

JABŁOŃSKA Zofia (2011), Sytuacja prawna osób LGBT na rynku pracy - implementacja standardów unijnych do polskiego systemu prawa z uwzględnieniem przepisów Ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowania, w: K. Śmiszek (red.), Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową w zatrudnieniu, Warszawa.

JACKIEWICZ Andrzej (2003), Problematyka praw człowieka w świetle Karty Praw Podstawowych w aspekcie integracji Polski z Unią Europejską, Warszawa.

KAIEN Do (2015), Sejm nie rozpatrzy ustawy o związkach partnerskich. "To wyzwanie na przyszłą kadencję", http://www.tvp.info/21095488/sejm-nie-rozpatrzy-ustawy-o-zwiazkach-partnerskich-to-wyzwanie-na-przyszla-kadencje (04.08.2015).

KARTA PRAW PODSTAWOWYCH Unii Europejskiej. Tekst z objaśnieniami Sekretariatu Konwencji (2002), wprow. i tłum. Marek A. Nowicki, Kraków.

KARTA PRAW PODSTAWOWYCH Unii Europejskiej (2016), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:12016P/TXT&from=DE, Dz. U. UE C 202, 07.06.2016.

KOLLMAN Kelly (2016), Pioneering marriage for same-sex couples in the Netherlands, "Journal of European Public Policy", vol. 24(1), DOI: 10.1080/13501763.2016.114705755

KOLLMAN Kelly, WAITES Matthew (2009), The global politics of lesbian, gay, bisexual, and transgender human rights: an introduction, "Contemporary Politics", vol. 15(1), DOI: 10.1080/13569770802674188

KOMISJA EUROPEJSKA (2020), Unia równości: Strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020- 2025, https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/lgbtiq_factsheet_2020-2025_pl.pdf (12.12.2021).

KRYTERIA PRZYSTĄPIENIA (kryteria kopenhaskie) (WWW), https://eur-lex.europa.eu/summary/glossary/accession_criteria_copenhague.html?locale=pl (11.12.2021). https://doi.org/10.12797/Politeja.12.2015.39.12

KRZYSZTOSZEK Aleksandra (2021), ILGA-Europe: Sytuacja osób LGBTI w Polsce najgorsza w UE, "Euractiv", https://www.euractiv.pl/section/praca-i-polityka-spoleczna/news/ilga-europ-lgbti-polska-ue-prawa-rownosc/ (17.05.2021).

KURC Mariusz (2012), Jak ja to wyjaśnię dzieciom?, "Replika", nr 37.

LEE Man Yee K (2010), Equality, Dignity, And Same-Sex Marriage. A Rights Disagreement in Democratic Societies, Leiden, Boston. https://doi.org/10.1163/ej.9789004179264.i-263

LIDERZY KRAJÓW UE w obronie LGBTI. Podpisu Morawieckiego nie ma (2021), "Rzeczpospolita", https://www.rp.pl/swiat/art69221-liderzy-krajow-ue-w-obronie-lgbti-podpisu-morawieckiego-nie-ma (24.06.2021).

LUND-ANDERSEN Ingrid (2012), The Nordic countries: Same direction-different speeds. in: K. Boele-Woelki, A. Fuchs (eds.), Legal recognition of same-sex relationships in Europe. National, Cross-Border and European Perspectives, Cambridge-Antwerp-Portland.

ŁOTWA NIEPRZYJAZNA homoseksualistom (2016), "Euractiv", https://www.euractiv.pl/section/de-mokracja/news/lotwa-nieprzyjazna-homoseksualistom/ (11.05.2016).

MERIN Yuval (2010), Equality for Same-Sex Couples. The Legal Recognition of Gay Partnerships in Europe and The United States, Chicago, London.

MEZEY Suzan G. (2017), Beyond Marriage: Continuing Battles for LGBT Rights, New York, London.

MIZIELIŃSKA Joanna, ABRAMOWICZ Marta, STASIŃSKA Agata (2014), Rodziny z wyboru w Polsce. Życie rodzinne osób nieheteroseksualnych, Warszawa.

MOTTO UE (WWW), https://europa.eu/european-union/about-eu/symbols/motto_pl (06.07.2021).

PARLAMENT EUROPEJSKI (2019), Europa "wielu prędkości": wyzwanie dla procesu integracji, Biuletyn, sesja plenarna 14-17 stycznia 2019 (Strasburg), https://www.europarl.europa.eu/news/pl/agenda/briefing/2019-01-14/8/europa-wielu-predkosci-wyzwanie-dla-procesu-integracji (10.01.2019).

PARLAMENT EUROPEJSKI PRZYJĄŁ rezolucję - cała UE jest strefą wolności dla osób LGBTIQ (2021), https://kph.org.pl/parlament-europejski-przyjal-rezolucje-cala-ue-jest-strefa-wolnosci-dla-osob-lgbtiq/ (11.03.2021).

POGODZIŃSKA Patrycja (2010), Instytucjonalne rozwiązania prawne w zakresie regulacji związków jednopłciowych w Europie, w: M. Zima (red.), Tęczowe rodziny w Polsce. Prawo a rodziny gejowsko-lesbijskie. Raport 2009, Warszawa.

POSTĘPOWANIE W SPRAWIE UCHYBIENIA zobowiązaniom państwa członkowskiego (WWW), https://ec.europa.eu/info/law/law-making-process/applying-eu-law/infringement-procedure_pl(12.12.2021).

SCHUSTER Alexander, CHAIMBAULT Matthieu, CZARNECKI Greg, LIZE Jacques, PALONI Fabrizio, PLATOVAS Eduardas (red.) (2011), Zmierzając we właściwym kierunku. Przewodnik po prawach osób LGBT w Polsce i Europie - 2011, Warszawa. 56

SEWASTIANOWICZ Monika (2021), Polska musi wytłumaczyć się ze "stref wolnych od LGBT", https://www.prawo.pl/samorzad/strefy-wolne-od-lgbt-interwencja-komisji-europejskiej,509521.html (16.07.2021).

SOBCZAK Krzysztof (2021), Parlament Europejski chce presji na Polskę i Węgry w sprawie praw osób LGBT, https://www.prawo.pl/prawo/prawa-osob-lbgt-parlament-europejski-chce-presji-na-polske-i,510605.html (14.09.2021).

SOBECKI Hubert (2021), Ocena wyzwań życia codziennego rodzin osób LGBT+. Raport z badań, Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza, Warszawa.

SONDEL-MACIEJEWSKA Karolina (2018), Zawieranie przez obywateli polskich jednopłciowych związków małżeńskich i partnerskich za granicą. A ich skutki na terenie RP, w: Piotr Cybula (red.), Prawne aspekty podróży i turystyki - historia i współczesność. Prace poświęcone pamięci profesora Janusza Sondla, Kraków.

STONE Linda (2012), Pokrewieństwo i płeć kulturowa, Kraków.

SWAN Wallace (2015), Gay, Lesbian, Bisexual, and Transgender Civil Rights. A Public Policy Agenda for Uniting a Divided America, CRC Press. https://doi.org/10.1201/b17485

SZWAJCARIA ZA LEGALIZACJĄ małżeństw jednopłciowych i adopcją przez nich dzieci (2021), https://noizz.pl/lgbt/referendum-ws-malzenstw-jednoplciowych-i-adopcji-dzieci/v87fj83 (26.09.2021).

ŚMISZEK Krzysztof, SZCZEPŁOCKI Przemysław (2012), Ochrona prawna LGBT nadal niewystarczająca, w: Mirosława Makuchowska, Michał Pawlęga (red.), Sytuacja społeczna osób LGBT. Raport za lata 2010 i 2011, Warszawa.

TOMALSKI Przemysław (2010), Pary jednopłciowe: zakładanie rodzin, rodzicielstwo i rozwój dzieci, w: Tęczowe rodziny w Polsce. Prawo a rodziny gejowsko-lesbijskie. Raport 2009, Warszawa.

TOMASIK Krzysztof (2012), Gejerel. Mniejszości seksualne w PRL-u, Warszawa.

TOMCZAK Łukasz (2012), Problem legalizacji związków partnerskich osób tej samej płci w kampanii wyborczej 2011 roku, w: A. Turska-Kawa, Z. Widera, W. Wojtasik (red.), Preferencje polityczne. Postawy - identyfikacje - zachowania, Katowice.

TOSIEK Piotr (2017), Polska wizja "rekonstrukcji" Unii Europejskiej: nowy model integracji zróżnicowanej? "Przegląd Europejski", nr 3 (45). DOI: 10.31338/1641-2478pe.3.17.2

USTAWA (2010/1700) z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, 2010, nr 254, poz. 1700.

VERSECK Keno (2021), Rumunia podąża śladem Orbana?, "Deutsche Welle", https://www.dw.com/pl/rumunia-pod%C4%85%C5%BCa-%C5%9Bladem-orbana/a-58823880 (11.08.2021).

WEEKS Jeffrey, HEAPHY Brian, DONOVAN Catherine (2001), Same sex intimacies: Families of choice and other life experiments, London - New York.

WERNIO Maciej (2021), Chile zalegalizowało małżeństwa jednopłciowe z prawem do adopcji dzieci, https://noizz.pl/lgbt/chile-zalegalizowalo-malzenstwa-jednoplciowe-z-prawem-do-adopcji-dzieci/kkv1d3e (8.12.2021).

WINTER Bronwyn, FOREST Maxime, SENAC Rejane (eds) (2018), Global Perspectives on Same-Sex Marriage: A Neo-Institutional Approach, Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-319-62764-9

WITKOWSKA Marta (2015), The state of democracy in the European Union in scenarios: federation, empire and Europe à la carte, "Przegląd Europejski", nr 4. DOI: 10.31338/1641-2478pe.4.15.557

WOLSKA Anna (2021), Litwa: Projekt ustawy legalizującej związki jednopłciowe trafił do parlamentu, "Eurac¬tiv", https://www.euractiv.pl/section/demokracja/news/litwa-projekt-ustawy-legalizujacej-zwiazki-jednoplciowe-trafil-do-parlamentu/ (21.05.2021).

ZAREJESTROWANE ZWIĄZKI PARTNERSKIE (WWW), https://europa.eu/youreurope/citizens/fami-ly/couple/registered-partners/index_pl.htm (21.11.2021

Podobne publikacje