Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski

Koncepcja zero waste w Unii Europejskiej

2023, 2023, Numer 1


Data publikacji

30.06.2023

Model publikowania

-

Rodzaj licencji

-

Dziedzina

-

Dyscyplina

-

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 334 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:298

Liczba pobrań:53

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest analiza koncepcji zero waste realizowanej przez Unię Europejską. Strategia ta jest w pełni komplementarna z unijną polityką ochrony środowiska oraz polityką klimatyczną. Obecnie kwestie środowiskowe odgrywają istotną rolę w polityce publicznej nie tylko szczebla unijnego, dlatego ważne jest bliższe przyjrzenie się koncepcji zero waste. Celem artykułu jest przedstawienie stanowiska Unii Europejskiej wobec koncepcji zero waste z uwzględnieniem sposobu realizacji tej strategii. Podstawowym problemem badawczym jest odpowiedź na pytanie, jaką funkcję pełni koncepcja zero waste w Unii Europejskiej. Rozwiązanie będzie poszukiwane poprzez analizę działań leżących u podstaw wizji zasobooszczędności oraz omówienie unijnych inicjatyw ustawodawczych przybliżających przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Autorka przedstawia w artykule główne założenia koncepcji zero waste oraz unijnej strategii zasobooszczędności. Zaprezentowano również działania wypełniające założenia idei życia zero-odpadowego. kolejnych rozdziałach artykułu przedstawiono unijne ustawodawstwo nawiązujące do wizji zero waste. Poddano analizie istniejące w tym zakresie regulacje prawne w Unii Europejskiej. Ponadto, wskazano instytucje odpowiedzialne za działania realizujące założenia strategii zero waste.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

BIERNAT Tadeusz (2012), Soft law a proces tworzenia prawa w Unii Europejskiej. Wpływ soft law na konstrukcję i treść uzasadnień aktów normatywnych, „Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały”, nr 2(11).

CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ (WWW), Edukacja ekologiczna, Miesiąc bez plastiku, https://ekologia.ceo.org.pl/aktualnosci/miesiac-bez-plastiku (07.11.2022).

CIFUENTES-FAURA Javier (2022), European Union policies and their role in combating climate change over the years, “Air Quality, Atmosphere & Health”, vol. 15.

COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION (2018), Food losses and food waste: assessment of progress made on the implementation of June 2016 Council conclusions – Information from the Presidency and the Commission – Exchange of views, ST 6659 2018 INIT – NOTE, Brussels, 28.03.2018.

COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION (2020), Food losses and food waste: assessment of progress made in implementing the Council conclusions adopted on 28 June 2016 – Information from the Presidency and the Commission, ST 11665 2020 INIT – NOTE, Brussels, 09.11.2020

DECYZJA 76/431/EWG Komisji z dnia 21 kwietnia 1976 r. ustanawiająca Komitet ds. Gospodarki Odpadami, Dz. Urz. UE L 115 z 01.05.1976.

DYREKTYWA 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, Dz. Urz. UE L 312 z 22.11.2008.

DYREKTYWA 2009/28/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE, Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009.

DYREKTYWA 2019/904 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko, Dz. Urz. UE L 155 z 12.06.2019.

DYREKTYWA 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, Dz. Urz. UE L 365 z 31.12.1994.

EUR-LEX (WWW), Environment and climate change, https://eur-lex.europa.eu/summary/chapter/environment.html?root_default=SUM_1_CODED=20&locale=pl (05.07.2022).

EUROPEAN COMMISSION (WWW), Circular economy action plan, https://environment.ec.europa.eu/strategy/circular-economy-action-plan_en (04.07.2022).

EUROPEAN COUNCIL (2019), A new strategic agenda for EU 2019-2024, https://www.consilium.europa.eu/en/eu-strategic-agenda-2019-2024/ (21.06.2019).

EUROPEJSKA AGENCJA ŚRODOWISKA (2019), Stan środowiska w Europie w 2020 r.: musimy pilnie obrać nowy kierunek, aby stawić czoła wyzwaniom związanym ze zmianami klimatu, odwrócić procesy degradacji i zapewnić dobrobyt w przyszłości, https://www.eea.europa.eu/pl/highlights/stan-srodowiska-w-europie-w (01.07.2022).

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (2021), Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Od producenta do konsumenta (od pola do stołu) – wymiar lokalny i regionalny, Dz. Urz. UE C 37 z 02.02.2021.

EUROSTAT (2017), Renewable energy statistics, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Renewable_energy_statistics/pl (05.07.2022).

EUROSTAT (2020), Waste statistics, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Waste_statistics (04.07.2022).

EUROSTAT (2021), Municipal waste by waste management operations, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ENV_WASMUN/default/table?lang=en (10.11.2022).

GRZEGORCZYK Wojciech (2015), Wybrane problemy zarządzania i finansów Studia przypadków, http://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/bitstream/handle/11089/14266/2-009_016-Grzegorczyk.pdf?sequence=1&isAllowed=y (02.11.2022).

GWIAZDOWICZ Mirosław, SOBOLEWSKI Mirosław (2011), Ochrona środowiska w polityce Unii Europejskiej, w: G. Gołębiewski (red.), Polityki unijne, Warszawa.

JAS-KOZIARKIEWICZ Marta (2010), Polityka ochrony środowiska w: M. Poboży (red.), Polityki sektorowe Unii Europejskiej, Warszawa.

JOHNSON Bea (2017), Pokochaj swój dom. Zero Waste Home, czyli jak pozbyć się śmieci, a w zamian zyskać szczęście, pieniądze i czas, Warszawa.

KENIG-WITKOWSKA Maria Magdalena (2017), Prawo Instytucjonalne Unii Europejskiej, wyd. 7, Warszawa.

KOMISJA EUROPEJSKA (2014), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program "zero odpadów" dla Europy, KOM(2014) 398 wersja ostateczna, Bruksela.

KOMISJA EUROPEJSKA (2015), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Zamknięcie obiegu - plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym, KOM(2015) 614 wersja ostateczna, Bruksela.

KOMISJA EUROPEJSKA (2019a), Komunikat Komisji: Europejski Zielony Ład, KOM(2019) 640 wersja ostateczna, Bruksela.

KOMISJA EUROPEJSKA (2019b), Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady: Przygotowanie podstaw do zwiększenia długoterminowych ambicji, Sprawozdanie z postępów w działaniach UE na rzecz klimatu za 2019 r., KOM(2019) 559 wersja ostateczna, Bruksela.

KOMISJA EUROPEJSKA (2020a), Europejski Zielony Ład. Aspirowanie do miana pierwszego kontynentu neutralnego dla klimatu, https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_pl (01.07.2020).

KOMISJA EUROPEJSKA (2020b), Zmiana sposobu produkcji i konsumpcji: nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym przedstawia sposób na osiągnięcie neutralnej dla klimatu i konkurencyjnej gospodarki, w której konsumenci mają mocną pozycję, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_20_420 (05.07.2022).

KOMISJA EUROPEJSKA (2020c), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego Komitetu Regionów: Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy, KOM(2020) 98 wersja ostateczna, Bruksela.

KOMISJA EUROPEJSKA (2020d), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia „od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego, COM(2020) 381 final, Bruksela, 20.05.2020.

KOMISJA EUROPEJSKA (2022a), Europejski Zielony Ład: Koniec z marnotrawstwem opakowań, wspieramy ponowne użycie i recykling, Bruksela, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/IP_22_7155 (06.12.2022).

KOMISJA EUROPEJSKA (2022b), Wniosek: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylające dyrektywę 94/62/WE, COM(2022) 677 final, Bruksela, 30.11.2022.

KOMISJA EUROPEJSKA (WWW), Ramy polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030, https://ec.europa.eu/clima/policies/strategies/2030_pl (05.07.2022).

LUCIFERO Nicola (2016), Food Loss and Waste in the EU Law between Sustainability of Well-being and the Implications on Food System and on Environment, “Agriculture and Agricultural Science Procedia” Vol. 8. Doi: 10.1016/j.aaspro.2016.02.022

MOLAK Dominika (2006), Polityka ochrony środowiska w podstawach traktatowych UE, „Studia Ecologiae Et Bioethicae”, Vol. 4, Issue 1, https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/seb/article/view/7703/6913 (05.07.2022).

OŻÓG Magdalena, PUŁAWSKA Sabina (2009), Ochrona środowiska w unijnych regulacjach prawnych, „„TTS Technika Transportu Szynowego” Vol. 15, Issue 4-5.

PARLAMENT EUROPEJSKI (2015), Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie oszczędnego gospodarowania zasobami: ku gospodarce o obiegu zamkniętym (2014/2208(INI)), Dz. Urz. UE C 265 z 11.08.2017.

PARLAMENT EUROPEJSKI (2019), Odpady z tworzyw sztucznych i recykling w UE: fakty i liczby, https://www.europarl.europa.eu/resources/library/images/20210727PHT09220/20210727PHT09220_original.jpg (13.01.2021).

RADA (WWWa), "Gotowi na 55", https://www.consilium.europa.eu/pl/policies/green-deal/fit-for-55-the-eu-plan-for-a-green-transition/ (06.11.2022).

RADA (WWWb), Jak ograniczyć straty i marnotrawienie żywności?, https://www.consilium.europa.eu/pl/policies/food-losses-waste/ (08.07.2022).

RADA EUROPEJSKA (2019), Rada Europejska, 20-21 czerwca 2019, https://www.consilium.europa.eu/pl/meetings/european-council/2019/06/20-21/ (21.06.2019).

RADA EUROPEJSKA (2020), Posiedzenie Rady Europejskiej, 10-11 grudnia 2020 r., Konkluzje Rady, EUCO 22/20, Bruksela, https://www.consilium.europa.eu/media/47337/1011-12-20-euco-conclusions-pl.pdf (11.12.2020).

RADA UNII EUROPEJSKIEJ (2016), Marnotrawienie żywności i straty żywności – konkluzje Rady (28 czerwca 2016 r.), 10730/16, Bruksela, https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10730-2016-INIT/pl/pdf (28.06.2016).

ROZPORZĄDZENIE 2021/1119 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie), Dz. Urz. UE L 243 z 09.07.2021.

STARZAK Alina (WWW), Czy wiesz czym jest zero waste, Polskie Stowarzyszenie Zero Waste, https://zero-waste.pl/czym-jest-zero-waste/ (04.07.2022).

ŠVECOVÁ Lenka, OSTAPENKO Grigory, VEBER Jaromír, VALEEVA Yulia (2019), The Implementation Challenges of Zero Carbon and Zero Waste Approaches, “E3S Web of Conferences”, vol. 124.

TFUE, TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (2016), wersja skonsolidowana, Dz. Urz. UE C 202/47 z 7.06.2016.

VON DER LEYEN Ursula (2019), Unia, która mierzy wyżej, Mój program dla Europy, https://commission.europa.eu/system/files/2020-04/political-guidelines-next-commission_pl.pdf (01.07.2022).

WĄGROWSKA Katarzyna (2019), Życie Zero Waste. Żyj bez śmieci i żyj lepiej, Kraków.

WOJTKOWSKA-ŁODEJ Grażyna (2014), Wyzwania klimatyczne i energetyczne a polityka Unii Europejskiej, „Polityka Energetyczna – Energy Policy Journal”, vol. 17, issue 3.

ZAJĄCZKOWSKA Magdalena (2017), Realizacja celów polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej w kontekście polityki energetycznej w wybranych państwach członkowskich, „Zeszyty Naukowe Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie”, nr 6(966).

ZERO WASTE INTERNATIONAL ALLIANCE (WWW), Zero Waste Definition, https://zwia.org/zero-waste-definition/ (04.07.2022).

ZEROWASTE SWITZERLAND (WWW), https://zerowasteswitzerland.ch/en/about-us/zero-waste-initiative/ (08.01.2021).

Podobne publikacje