Ludobójstwo w międzynarodowym prawie karnym w kontekście Srebrenicy - zapobieganie i bariery
2025, 2025, Numer 1
Data publikacji
Data otrzymania
Data akceptacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Klasyfikacja
Język publikacji
Abstrakt
W 2025 roku minie 30 lat od zakończenia wojny w Bośni i Hercegowinie. W maju 2024 roku ONZ przyjęła rezolucję ustanawiającą 11 lipca Międzynarodowym Dniem Refleksji i Upamiętnienia Ludobójstwa w Srebrenicy w 1995 roku. W związku z tym, autor skupia się w niniejszym artykule na zjawisku ludobójstwa, które w literaturze często określane jest jako „zbrodnia zbrodni” ze szczególnym uwzględnieniem Bośni i Hercegowiny, tj. ludobójstwa w Srebrenicy. Analiza omawianego zjawiska opiera się na normatywnej definicji ludobójstwa wynikającej z Konwencji o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa z 1948 roku. Główne segmenty tekstu obejmują analizę ludobójstwa w kontekście prawnym i społecznym, przedstawienie koncepcji ludobójstwa i problemu niewłaściwego użycia tego pojęcia, a także kwestię negowania ludobójstwa, zaprzeczania zbrodniom oraz gloryfikowania osób prawomocnie skazanych za ludobójcze lub inne zbrodnie wojenne. Ludobójstwo popełnione w Srebrenicy w lipcu 1995 r., w którym zginęło od 7000 do 8000 osób, powinno być ostrzeżeniem dla ludzkości z jasnym przekazem zapobiegawczym, że ludobójstwo nigdy i nigdzie nie powinno się powtórzyć, a społeczność międzynarodowa podejmie wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony. Znaczącą trudność w ustaleniu lub udowodnieniu istnienia ludobójstwa stanowi identyfikacja konkretnego ludobójczego zamiaru sprawcy jako unikalnej cechy tej zbrodni. Zbrodnia ludobójstwa jest rozpoznawalna po konkretnym ludobójczym zamiarze, będącym subiektywnym elementem tej zbrodni, co odróżnia ją od innych pokrewnych zbrodni międzynarodowych. Ponadto, intencją autora jest wskazanie znaczenia ustalania prawdy sądowej, ogólnej prewencji, potwierdzenia i promowania uniwersalnych wartości ludzkich, na których opiera się cywilizowany świat, w celu pojednania, współistnienia i zapewnienia pokoju, bezpieczeństwa, praw człowieka i wolności, rządów prawa, kultury dialogu, ludzkości itd. Artykuł wskazuje również na nieskuteczność dotychczasowych mechanizmów międzynarodowych w zakresie zapobiegania i szybkiego reagowania na zachowania prowadzące do ludobójstwa. Z tego względu autor apeluje o wzmocnienie międzynarodowej współpracy w sprawach karnych i wykorzystanie pełnego potencjału prawa karnego jako instrumentu prewencji.
Słowa kluczowe:
T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE
BABIĆ Miloš (2011), International Criminal Law, Banja Luka.
BORIĆ Faruk (2024), Bosnia-Herzegovina external relations briefing: Srebrenica resolution in the United Nations, Weekly Briefing, vol. 72, no. 4 (BH), April 2024, https://china-cee.eu/2024/05/14/bosnia-herzegovina-external-relations-briefing-srebrenica-resolution-in-the-united-nations/ (14.05.2024).
CASSESE Antonio (2005), International Criminal Law, Beograd.
CONVENTION on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (1948), Adopted by Resolution 260 (III) A of the U.N. General Assembly on 9 December 1948. Entry into force: 12 January 1951, http://www.preventgenocide.org/law/convention/text.htm (20.02.2025).
CZESZEJKO-SOCHACKA Katarzyna (2022), The impact of the jurisprudence of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia on the development of the commander’s individual liability under international criminal law, „Przegląd Europejski“, vol. 2022, no. 4. DOI: 10.31338/1641-2478pe.4.22.1
CZESZEJKO-SOCHACKA Katarzyna (2023), Amendment to the act on civilian victims of war and the legal situation of children of war rape in Bosnia and Herzegovina, „Polityka i Społeczeństwo”, no. 1(21)/2023.
DIMITRIJEVIĆ Nenad (2021), Life After Death: A View From Serbia, in: Sead Turčalo, Hikmet Karčić (eds), Bosnian Genocide Denial and Triumphalism: Origins, Impact and Prevention, Sarajevo.
FABIJANIĆ GAGRO Sandra, ŠKORIĆ Marissabell (2008), The crime of genocide in the practice of international criminal ad hoc tribunals, “Zbornik Pravnog fakulteta u Zagrebu”, no. 58 (6).
GURDA Vedad (2015), The Prosecution of genocide in Bosnia and Herzegovina before international, domestic and national courts of other jurisdictions, in: Monumenta Srebrenica, Tuzla.
JUDGMENT OF THE APPEALS CHAMBER (2004), Prosecutor v. Radislav Krstić (Case No: IT-98-33-A), 19 April 2004, Hague, https://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/ (20.02.2025).
JUDGEMENT OF THE TRIAL CHAMBER (2004), Prosecutor v. Radislav Krstić, https://www.icty.org/x/cases/krstic/tjug/en/krs-tj010802e-1.htm (20.02.2025).
JUDGMENT OF THE INTERNATIONAL COURT OF JUSTICE (2007), Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), 26 February 2007, Judgment, I.C.J. Reports 2007, https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/91/091-20070226-JUD-01-00-EN.pdf (26.02.2007).
KAROVIĆ Sadmir (2012a), Crimes against humanity and international law - common features, "Police and security", vol. 21, no. 4.
KAROVIĆ Sadmir (2012b), The relationship between genocide and crimes against humanity, „Civitas”, no. 3.
KAROVIĆ Sadmir (2013), Criminal determination of the crime of genocide, „Pregled“, no. 2/2013.
KAROVIĆ Sadmir (2014), The complexity of determining the existence of genocidal intent, „Zbornik radova Pravnog fakulteta u Splitu“, vol. 51, no. 1.
KREß Claus (2006), The Crime of Genocide under International Law, “International Criminal Law Review”, vol. 6 (4).
LAW on Amendment to the Criminal Code of Bosnia and Herzegovina (2021), “Official Gazette of Bosnia and Herzegovina”, no. 46/21.
LEMKIN Rafael (1944), Axis Rule in Occupied Europe, Carnegie Endowment for International Peace, Washington.
SCHABAS A. Wiliam (2000), Genocide in International Law, Cambridge University Press.
ŠKULIĆ Milan (2020), International Criminal Law, Beograd.
UN SECURITY COUNCIL (1993), Resolution 819 (1993) adopted by the Security Council at its 3199th meeting, on 16 April 1993, S/RES/819 (1993), https://digitallibrary.un.org/record/164939?v=pdf (20.02.2025).
UNITED NATIONS (2024), General Assembly Adopts Resolution on Srebrenica Genocide, Designating International Day of Reflection, Commemoration, UN Meetings Coverage and Press Releases, Seventy-eighth Session, 82nd Meeting (AM), GA/12601, 23 May 2024, https://press.un.org/en/2024/ga12601.doc.htm (23.05.2024).
Inne artykuły z tego numeru
- Open accessBośnia i HercegowinaEuropazaprzeczanie ludobójstwuzbrodnie wojennewolność słowaludobójstwo w Srebrenicyłamanie prawa człowiekaEuropa
Zaprzeczanie ludobójstwu i innym zbrodniom wojennym w Bośni i Hercegowinie oraz jego wpływ na łamanie praw człowieka
- Open accessBośnia i Hercegowinadzieci-żołnierzeKonwencja o Prawach Dzieckawojna w Bośni i HercegowinieKonflikty zbrojneweterani wojenniprawa człowieka
Udział dzieci-żołnierzy w konfliktach zbrojnych na przykładzie Bośni i Hercegowiny
- Open accessBośnia i HercegowinaSąd Konstytucyjnysuwerenność państwowasędziowie zagraniczniwspólnota międzynarodowaUnia Europejska
Sędziowie zagraniczni w Sądzie Konstytucyjnym Bośni i Hercegowiny. Aspekty prawne i polityczne
Podobne publikacje
- Open accessBośnia i HercegowinaEuropazaprzeczanie ludobójstwuzbrodnie wojennewolność słowaludobójstwo w Srebrenicyłamanie prawa człowiekaEuropa
Zaprzeczanie ludobójstwu i innym zbrodniom wojennym w Bośni i Hercegowinie oraz jego wpływ na łamanie praw człowieka
- Open accessBośnia i Hercegowinadzieci-żołnierzeKonwencja o Prawach Dzieckawojna w Bośni i HercegowinieKonflikty zbrojneweterani wojenniprawa człowieka
Udział dzieci-żołnierzy w konfliktach zbrojnych na przykładzie Bośni i Hercegowiny
- Open accessBośnia i HercegowinaSąd Konstytucyjnysuwerenność państwowasędziowie zagraniczniwspólnota międzynarodowaUnia Europejska
Sędziowie zagraniczni w Sądzie Konstytucyjnym Bośni i Hercegowiny. Aspekty prawne i polityczne