Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski

Świeckość i koncyliacyjność we Francji i w Polsce

2024, 2024, Numer 3

Sarah Bomba

orcid.org/0000-0002-7954-366X

DOI

10.31338/1641-2478pe.3.24.5

Data publikacji

31.10.2024

Data otrzymania

19.05.2024

Data akceptacji

24.10.2024

Model publikowania

-

Rodzaj licencji

-

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o polityce i administracji

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 235 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:92

Liczba pobrań:27

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

Artykuł powstał na podstawie analizy przemian świadomościowych polskiego społeczeństwa oraz planów reform stosunków między państwem a Kościołem zawartych w programach partii tworzących koalicję rządzącą po wyborach z dnia 15 października 2023 roku. Przemiany te porównano do dynamiki zmian w polityce konfesyjnej we Francji w latach 80. XIX wieku. Analizie poddano uwarunkowania historyczne, które wpłynęły na aksjologię obu państw oraz ich stosunek do instytucji kościelnej. Nakreślono główne osie porównania w celu ukazania bezprecedensowych przemian tożsamościowych w polskim społeczeństwie. Przemiany te prowadzą do postępującej sekularyzacji, która wpływa na finansowanie Kościoła katolickiego z budżetu państwa. Do przeprowadzenia analizy wykorzystano zarówno literaturę przedmiotu dotyczącą rozwoju laickości we Francji i w Polsce, jak i źródła prawne pozwalające nakreślić ramy legislacyjne finansowania związków wyznaniowych (w szczególności Kościoła katolickiego) w najnowszej historii politycznej.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

AUGUSTYNIAK Urszula (2013), Antyklerykalizm szlachecki w Rzeczypospolitej Obojga Narodów jako problem badawczy, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce”, nr 57.

BOUDON Jacques-Olivier (2007), Religion et politique en France depuis 1789, Armand Colin.

FREY Daniel (1991), Nieruchomości kościelne. Tytuł własności, „Rzeczpospolita”, nr 266.

GRZEGORZ XVI (1832), Cum Primum: O posłuszeństwie obywatelskim, 09 czerwca 1832.

KONSTYTUCJA Rzeczypospolitej Polskiej (1997), Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483.

KRUKOWSKI Józef (1993), Kościół i państwo. Podstawy relacji prawnych, Lublin.

LALOUETTE Jacqueline (2005a), La Séparation des Églises et de l'État. Genèse et développement d'une idée 1789–1905, Le Seuil.

LALOUETTE Jacqueline (2005b), Anticléricalisme et laïcité, w: Jean-Jacques Becker (red.), Histoire des gauches en France. Volume 2, La Découverte.

LATREILLE André (1946), L’Eglise catholique et la Révolution Française, Paris.

LESEGRETAIN Claire (2018), La vie matérielle des prêtres, „La Croix”, 12.02.2018.

ŁEPKOWSKI Tadeusz (1964), Mały słownik historii Polski, Warszawa.

LIOGIER Raphael (2008), France, fille aînée de l’Eglise?, „La pensée de midi”, vol. 24-25, nr 2-3.

LOI (1882) du 28 mars 1882 sur l'enseignement primaire obligatoire.

LOI (1905) du 9 décembre 1905 concernant la séparation des Eglises et de l’Etat.

LOI (2004) n° 2004-228 du 15 mars 2004 encadrant, en application du principe de laïcité, le port de signes ou de tenues manifestant une appartenance religieuse dans les écoles, collèges et lycées publics.

LOI (2016) n° 2016-1691 du 9 décembre 2016 relative à la transparence, à la lutte contre la corruption et à la modernisation de la vie économique.

LOI (2018) n° 2018-727 du 10 août 2018 pour un Etat au service d'une société de confiance.

MAUDUIT Anne-Marie, MAUDUIT Jean (1984), XII – Mobilisations et apaisement: le pape a parlé, w: Anne-Marie Mauduit, Jean Mauduit (red.), La France contre la France. La séparation de l'Église et de l'État: 1902–1906, Plon.

MAZEAU Guillaume (2009), Les politiques de la Terreur 1793–1794, „Annales historiques de la Révolution française”, vol. 358, nr 4.

MORNET Daniel (1933), Les origines intellectuelles de la Révolution française 1715–1787, Paris.

NOEL David (2022), Philippe Portier et Jean-Paul Willaime, La Religion dans la France contemporaine. Entre sécularisation et recomposition, „La Pensée”, vol. 412, nr 4.

OLSZEWSKI Michał (2022), Kościół jako ofiara? To zdanie jest jak splunięcie w twarz wszystkim ofiarom Kościoła katolickiego w Polsce, „Gazeta Wyborcza”, 07.01.2022.

ORZECZENIE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO z dnia 30 stycznia 1991 r. – K 11/90, BOTK.

PAMIĘTNIKI ks. Wincentego Chościak-Popiela Arcybiskupa Warszawskiego wydane przez ks J. Urbana (1915), Kraków.

PIETRZAK Michał (1999), Demokratyczne świeckie państwo prawne, Warszawa.

ROGOJSZ Łukasz (2013), Komisja Majątkowa. Nadal bezkarna, „Newsweek”, 25.03.2013.

SMELSER Neil (1975), Przyczynek do teorii modernizacji, w: W. Derczyński, A. Jasińska-Kania, J. Szacki (red.), Elementy teorii socjologicznych. Materiały do dziejów współczesnej socjologii zachodniej, Warszawa.

USTAWA (1991/459) z dnia 11 października 1991 r. o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 1991, nr 107, poz. 459.

ZAPOLSKI-DOWNAR Jan (2021), Granice funkcjonowania religii w polskiej szkole na kanwie przestrzegania wolności sumienia, myśli oraz wyznania, w: M. Stanulewicz, E. Plewa, C. Linowski (red.), Państwo wobec religii. Teraźniejszość i przeszłość, Łódź.

Podobne publikacje