Oryginalny artykuł naukowy

Polityka antydyskryminacyjna w Bośni i Hercegowinie

2025, 2025, Numer 1

DOI

10.31338/1641-2478pe.1.25.6

Data publikacji

25.05.2025

Data otrzymania

20.11.2024

Data akceptacji

23.05.2025

Model publikowania

Rodzaj licencji

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o polityce i administracji

Klasyfikacja

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 238 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:76

Liczba pobrań:16

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

Bośnia i Hercegowina (BiH) to państwo wielonarodowe, które od trzydziestu lat uczy się współistnieć, pomimo silnych tendencji separatystycznych Republiki Serbskiej. Jako państwo europejskie, jest również uwikłane w różne problemy kontynentu, zwłaszcza w aspekcie kryzysów związanych z działalnością nacjonalistyczną i populistyczną itd. Zakaz dyskryminacji zawarty w Konstytucji Bośni i Hercegowiny z 1995 roku i w innych dokumentach prawnych stawia przed władzami państwowymi bardzo trudne zadanie w zakresie opracowywania polityk mających na celu ochronę grup marginalizowanych i wykluczonych z życia politycznego, gospodarczego i społecznego. Celem niniejszego artykułu jest próba zidentyfikowania problemów związanych z realizacją powyższych zadań oraz działań rodzącego się społeczeństwa obywatelskiego na rzecz zwalczania dyskryminacji i promowania różnorodności w BiH. Podstawowe pytanie badawcze dotyczy szans zrealizowania polityki antydyskryminacyjnej przez państwo sztucznie stworzone. Szukanie odpowiedzi możliwe jest dzięki analizie dokumentów prawnych, omówieniu przypadków naruszeń oraz wykorzystaniu krajowych i międzynarodowych badań i raportów. Pomocnymi okazały się również opracowania dotyczące innych niż omawiany obszarów życia politycznego, gospodarczego, czy społecznego.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

BLITZ Brad K. (2015), Bosnia revisited: a retrospective on the legacy of the conflict, “Forced Migration Review”, no. 50.

COE (2022), 2021–2024 Action Plan to Improve the State of Human Rights and Fundamental Freedoms of LGBTI People in Bosnia and Herzegovina, Council of Europe.

CONSTITUTION OF BOSNIA AND HERZEGOVINA (1995), Office of High Representative, https://www.ohr.int/ohr-dept/legal/laws-of-bih/pdf/001%20-%20Constitutions/BH/BH%20CONSTITUTION%20.pdf (20.03.2025).

ČAUŠEVIĆ Mirza (2019), Uloga institucije ombudsmena i sudova u sudskim postupcima povodom slučajeva diskriminacije u Bosni i Hercegovini, “Zbornik radova Pravnog fakulteta u Splitu”, god. 56, 3/2019.

DAHRENDORF Ralf (1991), Rozważania nad rewolucją w Europie, Warszawa.

EUROPEAN COMMISSION (2022), Commission staff working document: Bosnia and Herzegovina 2022 Report, Accompanying the document: Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: 2022 Communication on EU Enlargement policy, SWD(2022) 336 final, Brussels, 12.10.2022.

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS (2023), Elections in Bosnia and Herzegovina are undemocratic because the main ethnic groups enjoy a privileged position, Press Release issued by the Registrar of the Court, ECHR 235 (2023), 29.08.2023.

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS (2025), Bosnia and Herzegovina, Press country profile, January 2025, https://www.echr.coe.int/documents/d/echr/cp_bosnia_and_herzegovina_eng (31.01.2025).

EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE (2009), Opinion of the European Economic and Social Committee on ‘EU–Bosnia and Herzegovina relations: the role of civil society’ (Exploratory opinion), (2009/C 317/03), OJ C 317, 23.12.2009.

HANUŠIĆ Adrijana (2013), Judicial Protection from Discrimination in Bosnia and Herzegovina – Analysis of Legislative Solutions and Practice in Light of the First Cases in this Field, Sarajevo.

HUMAN RIGHTS WATCH (2024), Bosnia and Herzegovina Events of 2023, in: World Report 2024, https://www.hrw.org/world-report/2024/country-chapters/bosnia-and-herzegovina (29.12.2024).

HUMAN RIGHTS WATCH (2025), Bosnia and Herzegovina Events of 2024, in: World Report 2025, https://www.hrw.org/world-report/2025/country-chapters/bosnia-and-herzegovina (09.02.2025).

HUMANITY IN ACTION BOSNIA AND HERZEGOVINA (WWW), About us, https://humanityinaction.org/bosnia-herzegovina-about/ (20.10.2024).

HUSZKA Beáta (2017), The EU’s Changing Conditionality on Anti-Discrimination in Bosnia and Herzegovina, in: Wolfgang Benedek, Matthias C. Kettemann, Reinhard Klaushofer, Karin Lukas, Manfred Nowak (eds), European Yearbook on Human Rights 2017, Wien – Gratz.

IZVJEŠTAJ o pojavama diskriminacije u Bosni i Hercegovini za period 2016–2020. godine, Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice, https://www.mhrr.gov.ba/PDF/LjudskaPrava/Izvjestaj%20o%20pojavama%20diskriminacije.pdf (31.05.2021).

JAGIEŁŁO-SZOSTAK Anna (2023), Bośnia i Hercegowina: protesty przeciw przemocy wobec kobiet, „Komentarze IEŚ”, no. 932 (180/2023).

KADRIBAŠIĆ Adnan (2013), Developing Equality Legislation in Divided Societies: The Case of Bosnia and Herzegovina, „The Equal Rights Review”, vol. Ten (2013). DOI: http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2259545

LAW ON PROHIBITION OF DISCRIMINATION (2009), “Official Gazette of Bosnia and Herzegovina”, no. 59/09, 28.07.2009.

LAW ON THE RIGHTS OF NATIONAL MINORITIES IN BOSNIA AND HERZEGOVINA (2003), “Official Gazette of Bosnia and Herzegovina”, no. 12/03, 12.04.2003.

LGBTI EQUAL RIGHTS ASSOCIATION for Western Balkans and Turkey (WWW), Bosnia and Herzegovina, https://lgbti-era.org/countries/bosnia-and-herzegovina/ (20.10.2024).

MINISTARSTVO za ljudska prava i izbjeglice (WWW), https://www.mhrr.gov.ba/default.aspx?langTag=bs-BA&template_id=127&pageIndex=1 (20.10.2024).

O'CONNELL Rory (2009), Cinderella Comes to the Ball: Article 14 and the Right to Non-Discrimination in the ECHR, “Legal Studies”, vol. 29, no. 2.

OHR (2024), 66th Report of the High Representative for Implementation of the Peace Agreement on Bosnia and Herzegovina to the Secretary-General of the UN, https://www.ohr.int/66th-report-of-the-high-representative-for-implementation-of-the-peace-agreement-on-bosnia-and-herzegovina-to-the-secretary-general-of-the-un-2/ (11.01.2024).

OMBUDSMEN OF BIH (WWW), Relevant Legislation, https://ombudsmen.gov.ba/Default.aspx?id=14&lang=EN (20.10.2024).

OMEROVIĆ Enis, ZILIĆ Lejla (2020), Bosnia and Herzegovina, “East European Yearbook on Human Rights”, vol. 3 (1). DOI: 10.5553/EEYHR/258977642020003001007

OPEN SOCIETY FUND – BOSNIA AND HERZEGOVINA (2012), Report on Public Perceptions and Experiences of Discrimination, Sarajevo.

PRIRUČNIK za postupanje ombudsmana za ljudska prava Bosne i Hercegovine u predmetima diskriminacije (2016), Institucija ombudsmena/ombudsmana za ljudska prava Bosne i Hercegovine, https://www.ombudsmen.gov.ba/documents/obmudsmen_doc2016101419280006bos.pdf (31.12.2016).

SZPALA Marta (2022), Bośnia i Hercegowina – gry separatyzmem Republiki Serbskiej, „Komentarze OSW”, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2022-02-09/bosnia-i-hercegowina-gry-separatyzmem-republiki-serbskiej (09.02.2022).

UN WOMEN (WWW), Bosnia and Herzegovina, https://eca.unwomen.org/en/where-we-are/bosnia-and-herzegovina (20.10.2024).

U.S. DEPARTMENT OF STATE (2023), 2022 Country Reports on Human Rights Practices: Bosnia and Herzegovina, https://www.state.gov/reports/2022-country-reports-on-human-rights-practices/bosnia-and-herzegovina/ (20.03.2023).

U.S. DEPARTMENT OF STATE (2024), Trafficking in Persons Report: Bosnia and Herzegovina, https://www.state.gov/reports/2024-trafficking-in-persons-report/bosnia-and-herzegovina/ (31.12.2024).

WANKIEWICZ Paulina (2024), Dispute over the justice system in Bosnia and Herzegovina, OSW, “Analyses”, https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-02-12/dispute-over-justice-system-bosnia-and-herzegovina (12.02.2024).

YORDÁN Carlos L. (2003), Society Building in Bosnia: A Critique of Post-Dayton Peacebuilding Efforts, “Journal of Diplomacy and International Relations”, vol. 4, issue 2.